Pasen in Macedonië

Samen met Kerstmis, Pasen is de belangrijkste feestdag die christenen in Noord-Macedonië en over de hele wereld met veel plezier en vreugde vieren. Het is een feestdag die bedoeld is om te worden gevierd met je familie en dierbaren, omdat het liefde, geluk en welzijn koestert. Pasen viert de opstanding van Jezus Christus en het geloof dat hij uit de dood is opgestaan en doorging met mensen te helpen en goede daden te verrichten. Drie dagen na zijn kruisiging op Golgotha, kwam Jezus op zondagochtend weer tot leven en dat is de belangrijkste reden waarom Pasen altijd op zondag wordt gevierd. Het is echter een beweeglijk feest en het valt niet ieder jaar op dezelfde datum, maar het valt altijd op de eerste zondag na de volle maan die op of na de Lente-equinox (21 maart) valt. Toch wordt Pasen niet op die datum door alle christenen gevierd, aangezien de meesten de nieuwe, Gregoriaanse kalender gebruiken, terwijl de oosters-orthodoxen de oudere Juliaanse kalender gebruiken om de datum van Pasen te berekenen. Toevallig vieren dit jaar alle christelijke werelden Pasen samen, op de 20^ste van april.

In Noord-Macedonië bereiden orthodoxe christenen zich enkele weken eerder voor op deze feestdag en de voorbereidingen omvatten een veertig dagen durende periode van vasten, gebeden en boetedoening. Wat het vasten betreft, zijn deze 40 dagen ook bekend als de Grote Vasten en het is een periode waarin veel gelovige mensen bepaalde soorten luxe opgeven als een vorm van boetedoening. Er wordt aangenomen dat Jezus 40 dagen in een woestijn doorbracht met vasten en bidden, daarom wijdde de orthodoxe christenen de vastenperiode aan God, om bekering en hoge zelfdiscipline te tonen, terwijl ze voedsel zoals vlees, eieren, melk of andere voedselproducten van dierlijke oorsprong vermeden. Van deze veertig dagen zijn de laatste zeven dagen het belangrijkst, ook wel bekend als de Heilige Week, die in feite de laatste zeven dagen van het leven van Jezus zijn. Alle dagen worden Heilige Dagen genoemd en elke dag heeft een aparte betekenis. 

Donderdag steekt er het meest bovenuit omdat het de dag is waarop het Laatste Avondmaal plaatsvond en Jezus werd verraden door Judas, een van zijn twaalf apostelen, daarom vermijden christenen in Noord-Macedonië en over de hele wereld het eten van vlees en geven de voorkeur aan groene voeding. Gezien het belang van deze feestdag hebben de lokale bewoners veel rituelen en gebruiken aangenomen die soms zelfs vreemd lijken voor buitenlanders, maar in feite hun toewijding vertegenwoordigen. De vrouw des huizes in een Noord-Macedonische christelijke familie heeft verschillende taken die zij moet uitvoeren en de belangrijkste daarvan is het verven van eieren. Het ei is een symbool van nieuw leven en dus staat zij vroeg in de ochtend op op Heilige Donderdag, voordat de zon opkomt, en verft zij drie eieren in de rode kleur die het bloed van Christus symboliseert. De eerste drie eieren zijn het belangrijkst. Het eerste is gewijd aan Jezus, het tweede is voor de hoofd van het huishouden en het derde ei is voor vrede en gezondheid. Voordat zij de eieren verft, mag de vrouw des huizes niet hongerig zijn omdat men gelooft dat dit slecht geluk en ziektes brengt. Wanneer de drie eieren klaar zijn, wordt het eerste ei nabij een deur of raam geplaatst dat naar het oosten kijkt, zodat wanneer de zon opkomt, het op hen schijnt met de stralen van God.

Op Heilige Donderdag bereiden de vrouwen des huizes al het eten dat nodig is om het gezin tijdens het heilige weekend draaiende te houden. Goede Vrijdag is de dag waarop Jezus werd gekruisigd, dus christenen in Noord-Macedonië vermijden het eten van iets anders dan fruit, groenten en noten, zelfs vis en olie worden weggelaten; op die manier uiten zij hun diepe geloof in God en het christendom. 

Een van de misschien vreemdste rituelen vindt plaats op zaterdagnacht als mensen zich voorbereiden om naar de kerk. Ze gebruiken het eerste geverfde rode ei samen met een lokale plant genaamd zdravec en een rauw wit ei om de zonden van hun gezicht te wassen. Om middernacht op zaterdagavond verzamelt iedereen zich rondom de plaatselijke kerk, met brandende kaarsen in hun handen, terwijl de priesters de laatste gebeden uitspreken die de opstanding van Jezus markeren. Wanneer de klok middernacht slaat, begroet iedereen elkaar met de zin “Christus is opgestaan” – “Hij is inderdaad opgestaan”. Na de begroetingen gaan mensen aan eieren tikken, wat de opstanding van Christus uit zijn graf symboliseert en de vastenperiode breekt.

Op zondag is het huis klaar voor gasten en zijn er traditionele Noord-Macedonische gerechten voorbereid voor het vieren van Pasen. Traditioneel is er het Paasbrood met een geverfd rood ei in het midden, lamssoep, sarma, salades en heerlijke taarten.

Pasen is een van de belangrijkste feestdagen in Noord-Macedonië, wanneer je in elk huis heerlijke gerechten zult vinden bereid door de vrouw des huizes en geverfde rode eieren die het bloed van Christus symboliseren. Mensen genieten van het vieren van deze dag met de hele familie en delen liefde, respect en geluk. We hopen dat je het geluk hebt dat je vakantie tijdens Pasen valt en dat je uit eerste hand kunt ervaren hoe het voelt om deze belangrijke feestdag in Noord-Macedonië te vieren.